Joskin Modulo 2 z oponami BKT i systemem Isofill

Choć stosowanie nawozów naturalnych, takich jak gnojowica, jest rozwiązaniem zrównoważonym i wpisującym się w gospodarkę obiegu zamkniętego, to jednocześnie może negatywnie oddziaływać na glebę, jeśli konieczne jest poruszanie się ciężkimi maszynami w niekorzystnych warunkach gruntowych. Problem dodatkowo pogłębiają ciężkie aplikatory ograniczające emisję. Ciekawy projekt modernizacyjny przeprowadziła redakcja szwajcarskiego magazynu Landtechnik Schweiz wraz z firmą Bohnenkamp Suisse.

Modernizacji poddano beczkowóz Joskin Modulo 2 ME 8400, który znajdował się w bardzo dobrym stanie technicznym. Maszynę wyposażono w nowe, większe ogumienie marki BKT, nową oś oraz centralny system regulacji ciśnienia w oponach Isofill. Tego typu przebudowa wymaga uwzględnienia wielu czynników i odpowiedniego przygotowania, aby uzyskać oczekiwany rezultat.

Jak najszersze i jak największe ogumienie - V-Flexa firmy BKT

Podstawowym warunkiem rozpoczęcia modernizacji było to, aby beczkowóz znajdował się w bardzo dobrym stanie technicznym. Zarówno zbiornik, jak i belka rozlewająca wyposażona w ISOBUS, Section Control oraz Manure Sensing Light były bardzo zadbane i przygotowane do dalszej eksploatacji przez kolejne 15 lat. Następnym krokiem było dobranie możliwie szerokich i dużych opon, aby maksymalnie ograniczyć nacisk na glebę. Dużym wsparciem okazało się doradztwo Bohnenkamp Suisse oraz narzędzie symulacyjne Terranimo.

Już na początku było jasne, że dotychczasowa szerokość maszyny wynosząca 2,52 m wzrośnie do wartości ponadnormatywnej. Założono jednak, że szerokość zewnętrzna nie powinna przekroczyć 2,8 m, ponieważ tamtejsze lokalne drogi dojazdowe i polne często nie mają 3 m szerokości. Początkowo rozważano około 12 wariantów ogumienia. Ostatecznie dotychczasowe opony 710/50 R30.5 zastąpiono modelem BKT V-Flexa w rozmiarze 800/60 R32.

Wybrano je dlatego, że zostały zaprojektowane specjalnie do współpracy z systemami regulacji ciśnienia. Przy prędkości 40 km/h i ciśnieniu 0,8 bara każda opona może przenosić ponad 5600 kg obciążenia, natomiast przy 3,2 bara aż 14 t na koło. Większe opony o średnicy blisko 180 cm można było zamontować pod względem miejsca, jednak istniejące osie i hamulce były zbyt małe, by spełnić wymagania ruchu drogowego. Po szczegółowych obliczeniach Bohnenkamp Suisse zalecił montaż nowej osi ADR Teknoax o nośności 14,5 t, przystosowanej także do większych średnic kół. Mocowanie osi wykonano zgodnie z wytycznymi firmy Joskin, w bardzo solidny sposób.

34% większa powierzchnia styku i niemal 40% mniejszy nacisk na glebę

Ponieważ Bohnenkamp Schweiz oferuje system Isofill niemieckiej firmy HR Agrartechnik, zdecydowano się doposażyć w niego zarówno beczkowóz, jak i tylną oś ciągnika, który również był wyposażony w niskociśnieniowe opony BKT. Wszystkie możliwości zestawiono następnie w programie Terranimo Expert. Wyniki okazały się zaskakujące - dzięki zwiększeniu powierzchni styku o 34% można było, zależnie od ciśnienia roboczego, uzyskać nawet blisko 40% niższy nacisk jednostkowy na glebę.

Przebudowa mogła zostać przeprowadzona dopiero po uzyskaniu zgody firmy Joskin. Po niezbędnych uzgodnieniach wydano zaktualizowane potwierdzenie producenta dla tej konfiguracji maszyny.

Konieczne zmiany w belce wleczonych stopek i błotnikach

Ponieważ wcześniej beczkowóz pracował na osi obniżonej, a nowe ogumienie zwiększyło promień koła o ok. 20 cm, zbiornik znalazł się o ok. 28 cm wyżej niż wcześniej. Na początku projektu zakładano wzrost o ok. 25 cm, jednak wpływ na to miał także kąt dyszla. Nie stanowiło to problemu, ale pokazało, że przy tego typu projektach należy dokładnie przewidywać zmiany wymiarów i pozostawić odpowiedni margines bezpieczeństwa.

Różnica wysokości wymusiła modyfikacje belki ze stopkami wleczonymi, mocowań oraz stalowych błotników. Dzięki elastycznej konstrukcji Bomech możliwe było obniżenie konsol mocujących o ok. 18 cm. Wymagało to częściowego wycięcia istniejących masywnych błotników stalowych, aby składana do przodu belka miała wystarczająco dużo miejsca i nie zmienił się jej kąt montażu. Usunięto stare podpory, zastępując je regulowanymi płytami podporowymi Bomech, umożliwiającymi montaż pod regulowanym kątem.

Dużym wyzwaniem było wiercenie nowych otworów w ocynkowanych elementach stalowych beczkowozu. Zewnętrzna warstwa stopu była bardzo twarda i bez odpowiednich środków skrawających wiertła szybko ulegały zużyciu. W takich pracach znacznym ułatwieniem była wiertarka magnetyczna. Krótsze sprężyny ramion stopek zastąpiono dłuższymi, co pozwoliło skompensować brakujące 11 cm wysokości. Dzięki temu stopki prawidłowo przesuwały się po glebie również po obniżeniu ciśnienia w oponach. Spośród 42 przewodów konieczna była wymiana tylko 6 krótkich i 2 długich, ponieważ pozostałe można było przełożyć na inne pozycje.

Wysoko umieszczone błotniki Modulo, które trzeba było przyciąć, zastąpiono z tyłu niżej położonymi błotnikami z tworzywa sztucznego. Ograniczyło to rozrzut zabrudzeń podczas jazdy po drogach. Ostatnim etapem było dostosowanie oświetlenia oraz oznaczeń szerokości. Ponieważ maszyna miała teraz 2,78 m szerokości zamiast 2,52 m, z przodu ciągnika zastosowano odpowiedni zderzak lub oznaczenie gabarytowe. W tym miejscu można także zamontować dodatkową sprężarkę.

Uchwyty są mocowane bezpośrednio pod śrubami kół, następnie montuje się przepust obrotowy i starannie prowadzi przewód.

Zestaw Isofill jest częściowo wstępnie zmontowany, a dzięki dołączonej instrukcji jego montaż jest łatwy do wykonania.

Regulacja ciśnienia - zestaw wstępnie zmontowany

System regulacji ciśnienia Isofill firmy HR Agrartechnik jest rozwiązaniem jednoliniowym i dobrze nadaje się do takiej modernizacji, oferując korzystny stosunek ceny do możliwości. Zestaw dostarczany jest częściowo zmontowany i dopasowany do wielkości ciągnika, wraz ze szczegółową instrukcją montażu. Producent zaleca także obejrzenie filmu instruktażowego dostępnego w serwisie YouTube.

Nietypowym etapem prac było wiercenie i gwintowanie obręczy pod przyłącze 1/2 cala, jednak operacja przebiegła bezproblemowo. Prowadzenie przewodów i rozmieszczenie zespołu zaworowego opisano w instrukcji. Każdy ciągnik różni się konstrukcją, dlatego przewody w zestawie mają odpowiedni zapas długości.

Powietrze potrzebne do dopompowywania pobierane jest ze zbiornika sprężonego powietrza beczkowozu, zasilanego przez kompresor ciągnika. Opcjonalnie można podłączyć dodatkową sprężarkę. W tym projekcie pod ramą beczkowozu zamontowano 4 zbiorniki po 40 l, co wraz z istniejącym zasobnikiem dało ok. 200 l rezerwy powietrza. Zawór priorytetowy zapewnia pierwszeństwo zasilania pneumatycznego układu hamulcowego. Na każdym kole zamontowano zaprogramowany czujnik Bluetooth monitorujący ciśnienie. Dzięki temu aktualne wartości są stale wyświetlane w terminalu i mogą być sterowane w czasie rzeczywistym.

System regulacji ciśnienia w oponach (RDA) można zintegrować bezpośrednio z ekranem obsługi beczkowozu na wyświetlaczu John Deere G5.

Wodoszczelny sterownik systemu regulacji ciśnienia w oponach (RDA) jest montowany po wewnętrznej stronie podwozia, w miejscu dobrze chronionym przed uszkodzeniami.

Sterowanie przez ISOBUS

Sterowanie systemem odbywa się standardowo bezpośrednio z terminala ISOBUS w ciągniku. Wyświetlane są także wartości zadane, które można ręcznie zmieniać. W prezentowanym przypadku gniazdo ISOBUS z tyłu ciągnika było już zajęte przez beczkowóz, dlatego zastosowano wiązkę przewodów z otwartymi końcówkami, podłączoną do istniejącej instalacji. Szczególną uwagę należało zwrócić na prawidłowe rozmieszczenie pinów, ponieważ sterowniki są wrażliwe na błędne zasilanie. Po stronie ciągnika sterowanie włączono za pomocą przewodu pośredniego za gniazdem, zachowując pełną funkcjonalność tylnego złącza. Sterownik zamontowano w osłoniętym miejscu wewnątrz ramy, natomiast solidnie wykonany blok zaworowy mógł pracować na zewnętrznej stronie podwozia.

Dobry komfort jazdy, oszczędność paliwa i wyraźna ochrona gleby

Na drodze stosowano ciśnienie 1,4 bara, a w polu 0,8 bara. Na krótkich dystansach było to w pełni wystarczające, aby przed wyjazdem na drogę ponownie zwiększyć ciśnienie do wymaganego poziomu. Różnicę 0,6 bara w beczkowozie można było wyrównać w ok. 4 minuty, zależnie od obrotów silnika i trasy. Jeśli system aktywowano również na tylnej osi ciągnika, czas ten wzrastał do ok. 7 minut. W zastosowaniach lokalnych nie było więc potrzeby montażu dodatkowej sprężarki.

Natychmiast zauważalny był znacznie niższy nacisk na glebę generowany przez opony BKT V-Flexa. W pełni wykorzystywały one zalety dużego obwodu toczenia oraz ok. 34% większej powierzchni styku. Miejsca problematyczne na działkach, po których w poprzednich latach nie dało się przejechać lub było to ryzykowne, można było pokonać z pełnym zbiornikiem gnojowicy bez pozostawiania widocznych kolein w warstwie powierzchniowej gleby. Również darń regenerowała się znacznie szybciej, a ślady przejazdu po kilku dniach były ledwo widoczne.

Choć projekt wymagał dużego nakładu pracy, przygotowań oraz kosztów rzędu ok. 18.800 euro, w tym przypadku okazał się w pełni uzasadniony. Gleba, jako najcenniejszy zasób gospodarstwa, może być dzięki temu znacznie lepiej chroniona w długim okresie. Wyższe plony powinny pozwolić na zwrot poniesionych nakładów w przewidywalnym czasie.

_{Autor: Martin Abderhalden}