Historia Zetora rozpoczęła się 15 marca 1946 roku w zakładach Zbrojovka w Brnie, gdzie powstały pierwsze trzy egzemplarze modelu Z 25. Traktor zaprojektowano jako odpowiedź na pilną potrzebę mechanizacji rolnictwa po II wojnie światowej. Maszyna szybko zdobyła popularność w Czechosłowacji, a w kolejnych latach zaczęła trafiać także na rynki zagraniczne.
Już w latach pięćdziesiątych eksport traktorów Zetor objął dziesiątki krajów, czyniąc markę jednym z ważniejszych produktów eksportowych czechosłowackiego przemysłu maszynowego. Rozpoznawalność marki rosła wraz z rozwojem technologii oraz zwiększaniem skali produkcji.
Unifikacja konstrukcji - przełom w produkcji traktorów
Jednym z najważniejszych etapów rozwoju firmy było wprowadzenie na początku lat 60. zunifikowanej serii modelowej UŘ I. Koncepcja ta zakładała wykorzystanie wspólnych komponentów w różnych modelach traktorów. Dzięki temu uproszczono zarówno proces produkcyjny, jak i serwisowanie maszyn. Rozwiązanie to stało się jednym z charakterystycznych elementów filozofii konstrukcyjnej Zetora.
Pod koniec lat 60. rozwinięciem tej koncepcji była seria UŘ II, która oferowała bardziej wydajne ciągniki przeznaczone do cięższych prac polowych. W tym okresie pojawił się także jeden z najbardziej znanych modeli w historii marki – Crystal. Traktor ten należał do pierwszych na świecie wyposażonych w bezpieczną kabinę dla operatora. Konstrukcja wyróżniała się także jednym z najniższych poziomów hałasu w kabinie ciągnika, co w tamtym czasie stanowiło istotny krok w kierunku poprawy komfortu pracy operatorów.
Lata największej produkcji
Szczególnie dynamiczny rozwój Zetora nastąpił w latach siedemdziesiątych. W tym okresie z bram fabryki w Brnie wyjeżdżały każdego roku dziesiątki tysięcy traktorów, które trafiały do wielu krajów na świecie. Eksport stanowił jeden z filarów działalności przedsiębiorstwa, a czerwone traktory stały się rozpoznawalnym symbolem mechanizacji rolnictwa w wielu regionach.
W tym czasie firma zaprezentowała także sześciocylindrowy traktor o mocy 160 KM, co stanowiło ważny krok w rozwoju oferty dla gospodarstw wymagających większej wydajności i mocy w ciężkich pracach polowych.
Transformacja po 1989 roku
Zmiany polityczne i gospodarcze po 1989 roku wymusiły na firmie gruntowną transformację. Zetor stopniowo modernizował swoją ofertę oraz dostosowywał ją do realiów rynku. W tym okresie rozwinięto serię UŘ III oraz rozpoczęto wprowadzanie nowych generacji ciągników.
W kolejnych latach pojawiły się serie Proxima i Forterra oraz zmodernizowane wersje modeli Major i Crystal. Konstrukcje te kontynuowały tradycyjną filozofię marki opartą na prostocie obsługi, solidnej budowie oraz praktyczności w codziennej pracy gospodarstw rolnych. Jednocześnie odpowiadały na rosnące wymagania dotyczące wydajności, komfortu operatora oraz efektywności eksploatacji.
W 2002 roku właścicielem firmy została słowacka spółka HTC Holding, która pozostaje właścicielem marki do dziś.
Nowa generacja traktorów - seria 6
Jeśli chodzi o współczesne dokonania Zetora, warto wspomnieć o wprowadzonej w 2025 roku nowej generacji ciągników – Serii 6. Kolejnym planowanym etapem rozwoju oferty jest przygotowywana Seria 5 w segmencie mocy od około 100 do 130 KM.
Równolegle Zetpr rozwija ofertę przeznaczoną na rynki pozaeuropejskie. Firma produkuje pięć dodatkowych serii modelowych: Compax, Hortus, Major, Super oraz VST Zetor 5011. Cztery pierwsze przeznaczone są na rynki nieobjęte europejskimi normami emisji spalin i trafiają m.in. do Meksyku, Ameryki Łacińskiej, Afryki oraz Azji. Model VST Zetor 5011 jest z kolei dedykowany rynkowi indyjskiemu. W ramach dalszego rozwoju firma pracuje również nad kabinowym traktorem o mocy 80–100 KM przeznaczonym dla tych regionów.
