Nowe przepisy zakładają wydłużenie o kolejne 10 lat wstrzymania sprzedaży nieruchomości rolnych z zasobu własności rolnej Skarbu Państwa. Oznacza to, że do 2036 r. podstawowym sposobem zagospodarowania tych gruntów pozostanie dzierżawa. Dane Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa potwierdzają rosnące znaczenie tej formy gospodarowania. W 2025 r. wydzierżawiono łącznie 65 tys. ha gruntów, co oznacza wzrost o 50% w stosunku do roku poprzedniego oraz ponad dwukrotny wzrost względem 2023 r. Na koniec 2025 r. całkowita powierzchnia gruntów pozostających w dzierżawie przekroczyła 1,04 mln ha. Grunty te trafiają głównie do rolników indywidualnych w celu powiększania gospodarstw rodzinnych, a także do spółek zarządzanych przez KOWR, co ma na celu wzmacnianie ich potencjału produkcyjnego.
Uproszczenie procedur dla mniejszych działek
Istotną zmianą jest podniesienie progu powierzchni, dla którego nie jest wymagana zgoda ministra rolnictwa na zakup ziemi. Nowe przepisy obejmują działki do 5 ha, podczas gdy wcześniej limit wynosił 2 ha. Zmiana ta ma znaczenie praktyczne dla obrotu gruntami, ponieważ - jak pokazują dane z lat 2016-2025 - wnioski dotyczące działek o powierzchni 2-5 ha stanowiły aż 35% wszystkich spraw, choć odpowiadały jedynie za ok. 5% łącznej powierzchni obrotu. Skrócenie procedur w tym segmencie powinno znacząco przyspieszyć proces przekazywania gruntów, szczególnie w przypadkach, gdy rolnicy nabywają wcześniej dzierżawione działki.
Utrzymanie kontroli nad większymi nieruchomościami
W przypadku gruntów o powierzchni co najmniej 5 ha utrzymano dotychczasowy mechanizm kontroli. Sprzedaż takich nieruchomości nadal wymaga zgody ministra rolnictwa, wydawanej na wniosek dyrektora generalnego KOWR.